Truyền dịch tại nhà: khi nào có thể thực hiện và cần lưu ý gì?

Truyền dịch tại nhà không nên được thực hiện chỉ vì người bệnh cảm thấy mệt, ăn uống kém hoặc muốn “bồi bổ sức khỏe”. Việc truyền dịch qua đường tĩnh mạch cần có chỉ định phù hợp, được thực hiện đúng kỹ thuật và theo dõi trong suốt quá trình truyền.

Theo MedlinePlus, điều trị truyền tĩnh mạch tại nhà có thể được thực hiện khi người bệnh đã được nhân viên y tế kê hoặc chỉ định thuốc, dịch truyền hay phương pháp điều trị phù hợp; điều dưỡng thường kiểm tra đường truyền, thực hiện truyền và theo dõi phản ứng bất thường sau đó.

115 An Tâm hỗ trợ truyền dịch tại nhà đối với những trường hợp có chỉ định phù hợp và theo dõi người bệnh trong quá trình thực hiện.

1. Truyền dịch tại nhà là gì?

Truyền dịch tại nhà là việc đưa dịch hoặc thuốc qua đường tĩnh mạch tại nơi ở của người bệnh, trong trường hợp đã được nhân viên y tế đánh giá và xác định phù hợp.

Không phải mọi trường hợp mệt, chóng mặt hay ăn uống kém đều cần truyền dịch. Nguyên nhân gây mệt có thể rất khác nhau, vì vậy cần đánh giá tình trạng trước khi quyết định có truyền hay không.

2. Khi nào có thể cân nhắc truyền dịch tại nhà?

• Người bệnh đã được bác sĩ hoặc nhân viên y tế đánh giá.
• Có chỉ định rõ về loại dịch, lượng dịch và thời gian truyền.
• Tình trạng người bệnh phù hợp để thực hiện tại nhà.
• Có nhân viên y tế đủ chuyên môn thực hiện và theo dõi.
• Môi trường tại nhà đủ an toàn và thuận tiện cho việc theo dõi.

3. Không nên truyền dịch chỉ vì cảm thấy mệt

Mệt mỏi có thể liên quan đến thiếu ngủ, ăn uống kém, mất nước, nhiễm trùng, bệnh nền hoặc nhiều nguyên nhân khác. Việc tự truyền dịch khi chưa biết nguyên nhân có thể làm chậm quá trình đánh giá đúng tình trạng sức khỏe.

Vì vậy, truyền dịch tại nhà không nên được xem là một biện pháp “bồi bổ” áp dụng cho mọi trường hợp mệt.

4. Trước khi truyền dịch cần cung cấp những thông tin gì?

• Bệnh nền đang điều trị.
• Thuốc đang sử dụng.
• Tiền sử dị ứng thuốc hoặc dịch truyền nếu có.
• Những phản ứng bất thường từng gặp khi truyền trước đây.
• Tình trạng ăn uống và lượng nước gần đây.
• Các triệu chứng hiện tại như sốt, khó thở, đau ngực, nôn ói hoặc phù.

5. Trong lúc truyền dịch cần theo dõi những gì?

• Đau hoặc rát tại vị trí kim truyền.
• Sưng hoặc đỏ quanh vị trí truyền.
• Rò dịch hoặc chảy máu.
• Chóng mặt hoặc mệt tăng.
• Khó thở.
• Đau ngực.
• Phát ban, ngứa hoặc sưng môi, mặt.
• Tim đập nhanh hoặc cảm giác hồi hộp bất thường.

6. Khi vị trí truyền bị đau hoặc sưng cần làm gì?

Nếu vị trí truyền xuất hiện đau, châm chích, sưng, đỏ hoặc rò dịch, cần báo ngay cho nhân viên y tế đang thực hiện.

Không nên tự chỉnh kim, đẩy lại đường truyền hoặc tiếp tục truyền khi vị trí truyền có dấu hiệu bất thường.

7. Phản ứng dị ứng trong lúc truyền có thể biểu hiện thế nào?

• Nổi mề đay hoặc phát ban.
• Ngứa nhiều.
• Sưng môi, mặt hoặc lưỡi.
• Khó thở hoặc khò khè.
• Chóng mặt hoặc yếu đột ngột.
• Tim đập nhanh bất thường.

Nếu xuất hiện dấu hiệu nghi phản ứng nặng, cần dừng truyền và xử trí theo hướng dẫn của nhân viên y tế, đồng thời ưu tiên cấp cứu khi cần.

8. Người có bệnh nền cần thận trọng hơn khi truyền dịch

Người có bệnh tim, thận, huyết áp hoặc các bệnh mạn tính khác cần được đánh giá kỹ trước khi truyền vì lượng dịch đưa vào cơ thể có thể ảnh hưởng đến tình trạng hiện tại.

Gia đình không nên tự quyết định loại dịch hoặc lượng dịch dựa trên những lần truyền trước.

9. Có nên tự mua dịch truyền rồi gọi người đến truyền?

Không nên. Việc truyền cần dựa trên đánh giá và chỉ định phù hợp. Loại dịch, thể tích, tốc độ truyền và thời gian theo dõi phải phù hợp với tình trạng cụ thể của người bệnh.

Tự mua dịch rồi yêu cầu truyền khi chưa được đánh giá có thể làm tăng nguy cơ sử dụng sai chỉ định hoặc bỏ sót tình trạng cần được khám trực tiếp.

10. Checklist trước khi truyền dịch tại nhà

• ☐ Đã được đánh giá tình trạng.
• ☐ Có chỉ định phù hợp.
• ☐ Biết rõ loại dịch và lượng dịch cần truyền.
• ☐ Thông báo bệnh nền.
• ☐ Thông báo thuốc đang dùng.
• ☐ Thông báo tiền sử dị ứng.
• ☐ Chuẩn bị nơi nằm hoặc ngồi thoải mái.
• ☐ Có nhân viên y tế theo dõi trong quá trình truyền.

11. Khi nào không nên chỉ truyền dịch tại nhà?

12. Sau truyền dịch cần theo dõi gì?

• Tình trạng tỉnh táo.
• Khó thở hoặc đau ngực nếu xuất hiện.
• Phát ban hoặc ngứa.
• Đau, đỏ hoặc sưng tại vị trí truyền.
• Chảy máu hoặc rò dịch tại vị trí kim.
• Các triệu chứng bất thường mới xuất hiện.

13. 115 An Tâm hỗ trợ truyền dịch tại nhà như thế nào?

115 An Tâm hỗ trợ truyền dịch tại nhà đối với những trường hợp có chỉ định phù hợp.

• Tiếp nhận thông tin tình trạng người bệnh.
• Thực hiện truyền theo chỉ định phù hợp.
• Theo dõi vị trí đường truyền.
• Theo dõi phản ứng của người bệnh trong quá trình thực hiện.
• Hướng dẫn gia đình theo dõi sau truyền.
• Tư vấn khi nào cần liên hệ bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế.

14. Nguồn tham khảo về truyền tĩnh mạch tại nhà

Gia đình có thể tham khảo thêm thông tin từ MedlinePlus – IV treatment at home và Gloucestershire Hospitals NHS – Peripheral IV cannula.